అక్రమ నిల్వలు, కృత్రిమ కొరతపై కఠిన చర్యలు.. పదేపదే ఉల్లంఘించే వారిపై పీడీ యాక్ట్.. మిల్లర్ల నుంచి నేరుగా కొనుగోలుకు అవకాశం
బియ్యం ధరల పెరుగుదలపై ఫిర్యాదుల నేపథ్యంలో తెలంగాణ పౌరసరఫరాల శాఖ ప్రధాన రకాలకు కిలోకు రూ.66 నుంచి రూ.79 వరకు గరిష్ఠ చిల్లర ధరలు నిర్ణయించింది. మించి అమ్మితే కఠిన చర్యలు, పదేపదే ఉల్లంఘిస్తే పీడీ యాక్ట్ ప్రయోగిస్తామని హెచ్చరించింది.
హైదరాబాద్: రిటైల్ మార్కెట్లో బియ్యం ధరలు పెరుగుతున్నాయన్న ఫిర్యాదుల నేపథ్యంలో తెలంగాణ పౌరసరఫరాల శాఖ రంగంలోకి దిగింది. ప్రధాన బియ్యం రకాలకు గరిష్ఠ చిల్లర ధరలను (ఎంఆర్పీ) అమలు చేస్తూ, వాటికి మించి అమ్మే వ్యాపారులు, దళారులపై కఠిన చర్యలు తప్పవని హెచ్చరించింది. వినియోగదారులు దోపిడీకి గురి కాకుండా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నిరంతర తనిఖీలు చేపడుతున్నట్లు వెల్లడించింది.
రకాల వారీగా గరిష్ఠ ధరలు (కిలోకు)
- బీపీటీ, కేఎన్ఎం బియ్యం: రూ.66
- ఆర్ఎన్ఆర్, తెలంగాణ సోనా (ప్రీమియం రకాలు): రూ.74
- హెచ్ఎంటీ, జేఎస్ఆర్: రూ.79
ఈ ధరలకు మించి ఎవరు విక్రయించినా చర్యలు తీసుకుంటామని అధికారులు స్పష్టం చేశారు. బియ్యం కొనే ముందు బస్తాపై ముద్రించిన అసలు ధర, బరువును గమనించడం వినియోగదారులకు మేలు.
కృత్రిమ కొరత సృష్టిస్తున్న దళారులు
కొందరు దళారులు ఉద్దేశపూర్వకంగా కృత్రిమ కొరత సృష్టించి ధరలు పెంచుతున్నారని శాఖ దృష్టికి వచ్చింది. స్టాక్ దొరకడం లేదని దుకాణదారులు ఎదుర్కొంటున్న ఇబ్బందులపై స్పందించిన అధికారులు, నిర్ధారణ లేని కొరత ప్రచారాలను నమ్మవద్దని రిటైలర్లకు సూచించారు. అలాంటి ఒత్తిళ్లకు లోనై ధరలు పెంచవద్దని, ఆందోళన చెందవద్దని సలహా ఇచ్చారు.
స్టాక్ కొరత ఎదుర్కొంటున్న చిల్లర వ్యాపారులు హోల్సేల్ వ్యాపారులు, దళారులపై ఆధారపడకుండా నేరుగా తమ జిల్లా పౌరసరఫరాల అధికారిని (డీసీఎస్ఓ) సంప్రదించవచ్చు. స్టాక్ ఇండెంట్ సమర్పించి మిల్లర్ల నుంచి నేరుగా బియ్యం కొనుగోలు చేసుకునే వెసులుబాటును శాఖ కల్పించింది.
తనిఖీల్లో బయటపడిన మోసాలు
- 25 కిలోల బస్తాలను 26 కిలోలుగా లేబుల్ వేసి బరువులో మోసం
- అసలు ఎంఆర్పీని కప్పిపుచ్చి ఎక్కువ ధర ఉన్న నకిలీ ట్యాగ్లు అతికించడం
అక్రమ నిల్వలు, స్టాక్ను బ్లాక్ మార్కెట్కు మళ్లించడం, కృత్రిమంగా ధరలు పెంచడం వంటి వాటికి పాల్పడే వారిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకుంటామని ప్రభుత్వం హెచ్చరించింది. పదేపదే ఉల్లంఘనలకు పాల్పడే వారిపై ముందస్తు నిర్బంధ (పీడీ) చట్టాన్ని ప్రయోగించేందుకు శాఖ సిద్ధమవుతోంది.
రేషన్ బియ్యానికి వర్తించదు
ఈ ధరల పరిమితి బహిరంగ మార్కెట్లో విక్రయించే బియ్యానికి మాత్రమే వర్తిస్తుంది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇప్పటికే రేషన్ దుకాణాల ద్వారా అర్హులైన కుటుంబాలకు సన్నబియ్యం పంపిణీ చేస్తోంది. అయితే రేషన్ కార్డు లేని కుటుంబాలు, నగరాలకు వలస వచ్చినవారు, హాస్టళ్లు, హోటళ్లు బహిరంగ మార్కెట్పైనే ఆధారపడతాయి. ధరల పెరుగుదల భారం ఎక్కువగా వీరిపైనే పడుతుండటంతో ప్రభుత్వ తాజా నిర్ణయం వారికి ఊరటనివ్వనుంది.
ఏపీలోనూ ధరల నియంత్రణ చర్యలు
నిత్యావసరాల ధరల నియంత్రణపై పొరుగు రాష్ట్రం ఆంధ్రప్రదేశ్ కూడా ఇటీవల చర్యలు చేపట్టింది. తుపాను తర్వాత ఉల్లి, బియ్యం ధరల నియంత్రణకు రైతుబజార్ల ద్వారా తీసుకున్న చర్యలను ఈ కథనంలో, రేషన్ కార్డు లేనివారికి రూ.50కే నాణ్యమైన బియ్యం పథకం వివరాలను ఇక్కడ చదవవచ్చు.
ఈ రకాల ప్రత్యేకత ఏంటి?
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఎక్కువగా వినియోగించే సన్నరకాల్లో బీపీటీ 5204 (సాంబ మసూరి) ఒకటి. దీనిని బాపట్ల వ్యవసాయ పరిశోధన కేంద్రం అభివృద్ధి చేసింది. తెలంగాణ సోనాగా పేరొందిన ఆర్ఎన్ఆర్ 15048 రకాన్ని రాజేంద్రనగర్లోని వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం రూపొందించింది. తక్కువ గ్లైసెమిక్ ఇండెక్స్ ఉందన్న కారణంతో ఈ రకానికి పట్టణ ప్రాంతాల్లో గిరాకీ ఎక్కువ. హెచ్ఎంటీ, జేఎస్ఆర్ వంటి రకాలను కూడా హైదరాబాద్ సహా పట్టణాల్లో పెద్ద ఎత్తున వినియోగిస్తారు. ఈ రకాలకే ధరల పరిమితి విధించడంతో మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు ఊరట లభించనుంది.
వినియోగదారులు ఏం చేయాలి?
- కొనే ముందు బస్తాపై ముద్రించిన ఎంఆర్పీ, రకం పేరు, బరువును సరిచూసుకోవాలి
- ధర ట్యాగ్పై మరో ట్యాగ్ అతికించి ఉంటే అనుమానించాలి
- తప్పనిసరిగా బిల్లు తీసుకోవాలి
- ఎక్కువ ధర వసూలు చేస్తే జిల్లా పౌరసరఫరాల అధికారికి ఫిర్యాదు చేయాలి
నిత్యావసర సరుకుల చట్టం ప్రకారం అక్రమ నిల్వలు, కృత్రిమ కొరత సృష్టించడం నేరం. పీడీ చట్టం కింద అదుపులోకి తీసుకుంటే విచారణ లేకుండానే నిర్దిష్ట కాలం పాటు నిర్బంధంలో ఉంచే అవకాశం ఉంటుంది.
తదుపరి ఏంటి?
జిల్లాల వారీగా తనిఖీ బృందాలు దుకాణాలు, గోదాములను పరిశీలించనున్నాయి. నిర్ణయించిన ధరల కంటే ఎక్కువ వసూలు చేస్తే వినియోగదారులు సంబంధిత జిల్లా పౌరసరఫరాల అధికారులకు ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. ధరల పరిస్థితిపై పౌరసరఫరాల శాఖ నిరంతరం సమీక్షిస్తుందని, అవసరమైతే మరిన్ని చర్యలు ఉంటాయని అధికారులు తెలిపారు. బియ్యం మార్కెట్ పరిణామాలను తెలుగు వార్త 24 ఎప్పటికప్పుడు మీ ముందుకు తెస్తుంది.