టాటా 1ఎంజీ, నెట్మెడ్స్, జెప్టో, అపోలో 24/7, మెడ్ప్లస్ మార్ట్, ఇన్స్టామార్ట్తో అనుసంధానమైన దుకాణాల్లో తనిఖీలు.. మరో 9 షాపులకు హెచ్చరిక నోటీసులు
ఆన్లైన్ ఫార్మసీ వ్యాపార కార్యకలాపాల్లో నిబంధనలు ఉల్లంఘించిన 23 మెడికల్ షాపుల లైసెన్సులను తెలంగాణ స్టాండర్డ్స్ అథారిటీ ఫర్ ఫుడ్ అండ్ ఎసెన్షియల్ డ్రగ్స్ (టీజీ సేఫ్) డ్రగ్స్ విభాగం సస్పెండ్ చేసింది. మరో 9 దుకాణాలకు హెచ్చరిక నోటీసులు జారీ చేసింది.
ఆన్లైన్లో మందుల విక్రయాల పేరుతో నిబంధనలను గాలికొదిలేస్తున్న మెడికల్ షాపులపై తెలంగాణ అధికారులు కఠిన చర్యలు చేపట్టారు. తెలంగాణ స్టాండర్డ్స్ అథారిటీ ఫర్ ఫుడ్ అండ్ ఎసెన్షియల్ డ్రగ్స్ (టీజీ సేఫ్)కు చెందిన డ్రగ్స్ విభాగం సోమవారం 23 మెడికల్ షాపుల లైసెన్సులను సస్పెండ్ చేసింది. మరో 9 దుకాణాలకు హెచ్చరిక ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఆన్లైన్ ఫార్మసీ వ్యాపార కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన నియమ నిబంధనలను ఉల్లంఘించినందుకు ఈ చర్యలు తీసుకున్నట్లు అధికారులు వెల్లడించారు.
ఏయే ప్లాట్ఫామ్లపై తనిఖీలు?
ఆన్లైన్ మందుల డెలివరీ ప్లాట్ఫామ్లతో అనుసంధానమై పనిచేస్తున్న లైసెన్సు పొందిన దుకాణాల్లో డ్రగ్స్ విభాగం అధికారులు విస్తృతంగా తనిఖీలు నిర్వహించారు. టాటా 1ఎంజీ, నెట్మెడ్స్, జెప్టో, అపోలో 24/7, మెడ్ప్లస్ మార్ట్, ఇన్స్టామార్ట్ సహా పలు సంస్థలకు చెందిన ఆన్లైన్ ఫార్మసీ ఆపరేటర్లు, వాటి నెట్వర్క్ భాగస్వామ్య ఫార్మసీలను ఈ తనిఖీల్లో పరిశీలించారు.
తనిఖీల్లో పరిశీలించిన అంశాలు
- మందుల అమ్మకాలు, పంపిణీ విధానం
- వైద్యుల ప్రిస్క్రిప్షన్ నిబంధనల అమలు
- రిజిస్టర్డ్ ఫార్మసిస్ట్ పర్యవేక్షణలోనే మందుల విక్రయం జరుగుతోందా లేదా
- చట్టప్రకారం నిర్వహించాల్సిన రికార్డుల నిర్వహణ
ఈ అంశాల్లో లోపాలు గుర్తించిన దుకాణాలపై చర్యలు తీసుకున్నారు. అయితే ఏ దుకాణం ఏ నిబంధనను ఉల్లంఘించింది, సస్పెన్షన్ ఎంతకాలం అమలులో ఉంటుందన్న వివరాలను అధికారులు ఇంకా వెల్లడించలేదు.
ఎందుకీ కఠిన చర్యలు?
కొవిడ్ తర్వాత నగరాల్లో ఆన్లైన్లో మందులు ఆర్డర్ చేసే వారి సంఖ్య భారీగా పెరిగింది. క్విక్ కామర్స్ యాప్ల ద్వారా నిమిషాల వ్యవధిలోనే మందులు ఇంటికి చేరుతున్నాయి. ఈ వేగంలో ప్రిస్క్రిప్షన్ తప్పనిసరైన మందులను కూడా సరైన పరిశీలన లేకుండా విక్రయిస్తున్నారన్న ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఔషధాలు, సౌందర్య సాధనాల చట్టం ప్రకారం షెడ్యూల్ హెచ్ వంటి ప్రిస్క్రిప్షన్ మందులను రిజిస్టర్డ్ వైద్యుడి చీటీ లేకుండా విక్రయించడం నేరం. అలాగే ప్రతి మెడికల్ షాపులో రిజిస్టర్డ్ ఫార్మసిస్ట్ పర్యవేక్షణలోనే మందుల అమ్మకాలు జరగాలి. యాంటీబయాటిక్స్, నిద్రమాత్రలు, నొప్పి నివారణ మందులు వంటివి విచ్చలవిడిగా అందుబాటులోకి వస్తే ప్రజారోగ్యానికి ముప్పు వాటిల్లుతుందని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
వినియోగదారులు గుర్తుంచుకోవాల్సినవి
- ప్రిస్క్రిప్షన్ అవసరమైన మందులను ఆన్లైన్లో ఆర్డర్ చేసేటప్పుడు తప్పనిసరిగా వైద్యుడి చీటీ అప్లోడ్ చేయాలి.
- మందులు అందుకున్నాక బ్యాచ్ నంబర్, తయారీ–గడువు తేదీలు, బిల్లు సరిచూసుకోవాలి.
- నకిలీ లేదా నాణ్యత లేని మందులు అనుమానం వస్తే వెంటనే డ్రగ్స్ కంట్రోల్ అధికారులకు ఫిర్యాదు చేయాలి.
- వైద్యుల సలహా లేకుండా సొంతంగా యాంటీబయాటిక్స్ వాడకూడదు.
ఆన్లైన్ ఫార్మసీ కార్యకలాపాలపై తనిఖీలు కొనసాగుతాయని, నిబంధనలు పాటించని దుకాణాలపై కఠిన చర్యలు తప్పవని అధికారులు స్పష్టం చేశారు. ఈ చర్యలతో ఆన్లైన్ మందుల వ్యాపారంలో జవాబుదారీతనం పెరుగుతుందని, ప్రజలకు నాణ్యమైన, సురక్షితమైన మందులు అందుతాయని భావిస్తున్నారు.
ఈ-ఫార్మసీలపై దేశవ్యాప్త చర్చ
ఆన్లైన్ ఔషధ విక్రయాలను నియంత్రించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 2018లోనే ఈ-ఫార్మసీ ముసాయిదా నిబంధనలను విడుదల చేసింది. అయితే అవి ఇంకా పూర్తిస్థాయిలో అమల్లోకి రాలేదు. దీంతో ఆన్లైన్ ప్లాట్ఫామ్లు తమతో అనుసంధానమైన లైసెన్సు పొందిన రిటైల్ మెడికల్ షాపుల ద్వారానే మందులను సరఫరా చేస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఆ భాగస్వామ్య దుకాణాలు ఔషధాలు, సౌందర్య సాధనాల చట్టం, దాని కింద ఉన్న నిబంధనలను కచ్చితంగా పాటించాల్సి ఉంటుంది. ఈ బాధ్యతను విస్మరిస్తే లైసెన్సు సస్పెన్షన్, రద్దు వంటి చర్యలు తప్పవని తాజా తనిఖీలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
రిటైల్ ఔషధ వ్యాపారుల సంఘాలు కూడా చాలాకాలంగా ఆన్లైన్ ఫార్మసీలపై కఠిన నియంత్రణ కోరుతున్నాయి. భారీ డిస్కౌంట్లతో ఆన్లైన్ సంస్థలు సంప్రదాయ మెడికల్ షాపుల వ్యాపారాన్ని దెబ్బతీస్తున్నాయని, అదే సమయంలో నిబంధనల అమలులో లోపాలు ఉంటున్నాయని వారు ఆరోపిస్తున్నారు. తెలంగాణలో తాజాగా జరిగిన తనిఖీలు ఈ చర్చకు మరింత బలం చేకూర్చాయి. హైదరాబాద్ సహా రాష్ట్రంలోని ఇతర నగరాల్లోనూ ఇలాంటి తనిఖీలు విస్తరించే అవకాశం ఉంది.
మందుల విషయంలో ఎలాంటి అనుమానం వచ్చినా, ఆన్లైన్లో కొనుగోలు చేసిన మందుల నాణ్యతపై సందేహాలున్నా ప్రజలు నేరుగా టీజీ సేఫ్ డ్రగ్స్ విభాగం అధికారులకు సమాచారం ఇవ్వాలని అధికారులు కోరుతున్నారు. ప్రజారోగ్యమే ప్రధాన లక్ష్యంగా ఈ తనిఖీలు నిరంతరం కొనసాగుతాయని వారు తెలిపారు.