ఖరీఫ్ నాటికి 789 ఎత్తిపోతల పథకాల మరమ్మతులు పూర్తి చేయాలని డెడ్లైన్.. ఇరిగేషన్ భూముల్లో సోలార్ ప్లాంట్లు.. నీటి నియంత్రణ కమిషన్ ఏర్పాటుపై అధ్యయనం
రాష్ట్రంలోని ఎత్తిపోతల పథకాలన్నింటినీ ఇకపై జలహారతి కార్పొరేషన్ ద్వారానే పర్యవేక్షించాలని ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు అధికారులను ఆదేశించారు. బుధవారం సచివాలయంలో జరిగిన సాగునీటి ప్రాజెక్టుల సమీక్షలో ఇరిగేషన్ భూముల్లో సౌర విద్యుత్ ప్లాంట్ల ఏర్పాటు, నీటి నియంత్రణ కమిషన్పై కీలక నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు.
అమరావతి: ఆంధ్రప్రదేశ్లో సాగునీటి రంగాన్ని గాడిలో పెట్టేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కొత్త వ్యవస్థను తీసుకువస్తోంది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న ఎత్తిపోతల (లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్) పథకాలన్నింటినీ ఇకపై జలహారతి కార్పొరేషన్ ద్వారానే పర్యవేక్షించాలని ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు స్పష్టం చేశారు. బుధవారం రాష్ట్ర సచివాలయంలో సాగునీటి ప్రాజెక్టులు, ఎత్తిపోతల పథకాలపై ఆయన ఉన్నతస్థాయి సమీక్ష నిర్వహించారు. జలవనరుల శాఖ మంత్రి నిమ్మల రామానాయుడు, శాఖ ఉన్నతాధికారులు ఈ సమావేశానికి హాజరయ్యారు.
ఖరీఫ్ నాటికి ఎత్తిపోతలు సిద్ధం
రాష్ట్రంలో చాలా ఎత్తిపోతల పథకాలు మరమ్మతులు లేక మూలనపడ్డాయని, వాటిని తక్షణం వినియోగంలోకి తీసుకురావాలని సీఎం అధికారులకు సూచించారు. పునరుద్ధరణ పరిధిలో ఉన్న 789 ఎత్తిపోతల పథకాల మరమ్మతులను వచ్చే ఖరీఫ్ నాటికి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ పూర్తి చేయాలని, జూన్ నాటికి రైతులకు నీరు విడుదలయ్యేలా కార్యాచరణ సిద్ధం చేయాలని ఆదేశించారు. ఈ పథకాల మరమ్మతులు, పునరుద్ధరణ కోసం సుమారు రూ.632 కోట్లు వెచ్చించనున్నట్లు సమాచారం. రోజువారీ నిర్వహణలో లోపాలు లేకుండా పటిష్ఠమైన వ్యవస్థ ఏర్పాటు చేయాలని, ఆ బాధ్యతను జలహారతి కార్పొరేషన్కు అప్పగించాలని నిర్దేశించారు.
ఇరిగేషన్ భూముల్లో సౌర విద్యుత్
ఎత్తిపోతల పథకాల నిర్వహణలో విద్యుత్ బిల్లులే ప్రధాన భారంగా మారుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో జలవనరుల శాఖ పరిధిలోని ఖాళీ భూముల్లో సౌర విద్యుత్ ప్లాంట్లు ఏర్పాటు చేయాలని సీఎం సూచించారు. ఇరిగేషన్ భూముల్లో ఒక్క ఎకరా కూడా వృథా కాకూడదని, సోలార్ ప్లాంట్ల ద్వారా ఉత్పత్తయ్యే విద్యుత్తో ప్రాజెక్టుల నిర్వహణ ఖర్చులు తగ్గించుకునేలా ప్రణాళికలు రూపొందించాలని ఆదేశించారు. దీని సాధ్యాసాధ్యాలపై సమావేశంలో చర్చించారు.
నీటి నియంత్రణ కమిషన్పై అధ్యయనం
విద్యుత్ రంగంలో ఉన్న విద్యుత్ నియంత్రణ మండలి (ఈఆర్సీ) తరహాలోనే నీటి రంగానికి కూడా ఒక వాటర్ రెగ్యులేటరీ కమిషన్ ఏర్పాటు చేసే అంశాన్ని పరిశీలించాలని చంద్రబాబు అధికారులను కోరారు. దీని సాధ్యాసాధ్యాలపై అధ్యయనం చేసి నివేదిక ఇవ్వాలని సూచించారు.
సమీక్షలో సీఎం ముఖ్య ఆదేశాలు
- ఎత్తిపోతల పథకాల పర్యవేక్షణ, నిర్వహణ బాధ్యత జలహారతి కార్పొరేషన్కు
- 789 ఎత్తిపోతల పథకాల మరమ్మతులు ఖరీఫ్ నాటికి పూర్తి
- ఇరిగేషన్ శాఖ భూముల్లో సౌర విద్యుత్ ప్లాంట్ల ఏర్పాటు
- ఈఆర్సీ తరహాలో నీటి నియంత్రణ కమిషన్పై అధ్యయనం
- ప్రభుత్వ లక్ష్యం మేరకు 36 ప్రాజెక్టులు రెండున్నరేళ్లలో పూర్తి
మూలనపడిన పథకాలే పెద్ద సవాల్
రాష్ట్రంలో నదుల నుంచి, వాగుల నుంచి నీటిని ఎత్తిపోసి పొలాలకు అందించే వందలాది ఎత్తిపోతల పథకాలు ఉన్నాయి. అయితే మోటార్లు చెడిపోవడం, పైపులైన్లు దెబ్బతినడం, విద్యుత్ బకాయిలు, నిర్వహణ సిబ్బంది కొరత వంటి కారణాలతో చాలా పథకాలు కొన్నేళ్లుగా పనిచేయడం లేదు. దీంతో ఆయకట్టు రైతులు వర్షాధారంగానే సాగు చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఇలాంటి పథకాలను గుర్తించి, ప్రాధాన్యత క్రమంలో మరమ్మతులు చేపట్టి తిరిగి వినియోగంలోకి తేవాలన్నదే ప్రభుత్వ ఉద్దేశం. ఒకే సంస్థ పర్యవేక్షణలో ఉంటే మరమ్మతులు, నిర్వహణ, విద్యుత్ బిల్లుల చెల్లింపు వంటి అంశాల్లో జవాబుదారీతనం పెరుగుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
రైతులకు ఏం లాభం?
మరమ్మతులు పూర్తయి ఎత్తిపోతల పథకాలు అందుబాటులోకి వస్తే, కాలువల ద్వారా నీరు చేరని ఎగువ ప్రాంతాల భూములకు కూడా సాగునీరు అందుతుంది. సౌర విద్యుత్ వినియోగంతో నిర్వహణ వ్యయం తగ్గితే, పథకాలు మళ్లీ మూలనపడే ప్రమాదం కూడా తగ్గుతుంది. రానున్న ఖరీఫ్ సీజన్లో ఈ మార్పుల ఫలితం కనిపిస్తుందని ప్రభుత్వం ఆశిస్తోంది.
36 ప్రాజెక్టులకు రెండున్నరేళ్ల గడువు
ప్రభుత్వం నిర్దేశించుకున్న లక్ష్యం మేరకు 36 సాగునీటి ప్రాజెక్టులను రాబోయే రెండున్నరేళ్లలో పూర్తి చేయాలని సీఎం స్పష్టం చేశారు. పనుల ప్రగతిలో ఎలాంటి జాప్యం జరగకూడదని, క్షేత్రస్థాయిలో నిరంతర పర్యవేక్షణ ఉండాలని హెచ్చరించారు. ఎత్తిపోతల పథకాలు సక్రమంగా పనిచేస్తే లక్షలాది ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుందని, రైతులకు నీటి కొరత రాకుండా చూడటమే ప్రభుత్వ ప్రాధాన్యమని ముఖ్యమంత్రి పేర్కొన్నారు. రాష్ట్రంలో భూగర్భ జల మట్టాలు పెంచేందుకు చేపట్టిన జలధార-జలహారతి కార్యక్రమానికి కొనసాగింపుగా ఎత్తిపోతల పథకాల బాధ్యతను కూడా జలహారతి కార్పొరేషన్కు అప్పగించడం గమనార్హం.