అమరావతి: తెలుగు ప్రజల ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీక అయిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరించి 70 ఏళ్లు పూర్తయ్యాయి. 1956 నవంబర్ 1న రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం-1956 అమల్లోకి రావడంతో ఆంధ్ర రాష్ట్రం, అప్పటి హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోని తెలుగు మాట్లాడే తెలంగాణ ప్రాంతాలు కలిసి ఆంధ్రప్రదేశ్గా ఆవిర్భవించాయి. ఈ ఏడాది నవంబర్ 1 ఆదివారం రావడంతో అవతరణ దినోత్సవానికి 70 వసంతాల ప్రత్యేకత చేకూరింది.
పొట్టి శ్రీరాములు ఆత్మార్పణ
మద్రాసు రాష్ట్రం నుంచి తెలుగు ప్రాంతాలను వేరు చేసి ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేయాలని కోరుతూ అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాములు ఆమరణ నిరాహార దీక్ష చేసి ప్రాణత్యాగం చేశారు. ఆయన బలిదానంతో 1953 అక్టోబర్ 1న ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడింది. దేశంలో భాషా ప్రాతిపదికన ఏర్పడిన తొలి రాష్ట్రం ఇదే.
చరిత్రలో కీలక ఘట్టాలు
- 1953 అక్టోబర్ 1 – ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పాటు; తొలి ముఖ్యమంత్రి టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు
- 1956 నవంబర్ 1 – ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ; తొలి ముఖ్యమంత్రి నీలం సంజీవ రెడ్డి, రాజధాని హైదరాబాద్
- 2014 జూన్ 2 – రాష్ట్ర విభజన, తెలంగాణ ఏర్పాటు; శాసనసభ స్థానాలు 294 నుంచి 175కు
- 2026 – ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ (సవరణ) చట్టంతో అమరావతికి చట్టబద్ధ రాజధాని హోదా
అవతరణ దినంపై చర్చ
విభజన తర్వాత రాష్ట్ర అవతరణ దినోత్సవం ఏ రోజు జరుపుకోవాలన్న దానిపై రాజకీయ చర్చ కొనసాగుతూనే ఉంది. 2014–19 మధ్య జూన్ 2ను, 2019–24 మధ్య నవంబర్ 1ను అప్పటి ప్రభుత్వాలు అధికారికంగా పాటించాయి. రాష్ట్ర సెలవుల జాబితాలో మాత్రం నవంబర్ 1 ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవంగానే కొనసాగుతోంది.







